Universelle


Nieuwsbrief 1


Parlez-vous franglais ?


Ook de Franse taal kan er niet onderuit, het Frans kent veel, volgens puristen te veel Engelse woorden en uitdrukkingen. De linguiste Etiemble werd bekend door zijn werkje Parlez-vous franglais ?, waarin hij onder meer vaststelde dat de Franse taal een overmaat aan ontlening aan het Engels bevat. Sinds de uitgave ervan (in 1964) is er weinig veranderd, het Engels blijft domineren. Nieuwsbrief bijvoorbeeld is in het Frans heel gewoon Newsletter, e-mail is e-mail.

Hier volgen wat Engelse woorden die min of meer ingeburgerd zijn.

Un after-shave, le baby-boom, bronzer, un by-pass, un charter, un check-list, un crash, le design, un drugstore, un eyeliner, un of une fan, le hardware et le software, un happy-end, les hippies, un hobby, un hovercraft, les jeans, le job, un jogger, le juke-box.

Voor hoovercraft gebruikt men ook wel aéroglisseur, echt Frans dus.
E-mail is nu ook courriel, in 2003 opgenomen in Le Petit Robert.


L‘accent circonflexe


Het dakje op bepaalde klinkers heeft slechts indirect met de uitspraak te maken. Het accent circonflexe wordt in een aantal gevallen gebruikt om het wegvallen van een medeklinker aan te geven, veelal de s vóór de t.
We geven een paar voorbeelden.


Le bâtard, de bastaard. (De s vóór de t is verdwenen).

La bête, het beest

Le château, het kasteel

La fête, het feest

La fenêtre, het venster

La forêt, het bos (In het Engels forest)

Un fût, een fust

Le mât, de mast.


Géén dakje
als de s is blijven staan, vgl.


La fête, le festival

La bête, la bestiole (het beestje)

La forêt, le forestier (de boswachter)

Deze kennis kan nuttig zijn bij het raden naar een op het eerste gezicht onbekend woord.
Er zijn meer voorbeelden. Ook heeft het accent circonflexe nog andere functies.
Wie daar belang in stelt moet snel een cursus bestellen.


Deux questions


Kan ik op internet ook de vervoeging van werkwoorden vinden ? (Marja S, niveau II).


1. Ja. Ga naar www.google.fr

2. Tik in de balk: verbes conjugaison, gevolgd door Rechercher.

3. Kies Le Conjugueur op page 1.

4. Type een werkwoord in de balk, bijv. parler (of een onregelmatig werkwoord).

5. Tik op Conjuguer en het gevraagde werkwoord verschijnt met alle vervoegingen.
    Heel overzichtelijk, de uitgangen in kleur.


Is de uitspraak van het Frans gemakkelijker dan die van het Engels ?
Een kennis die Frans studeert, beweert van wel, maar ik geloof dat niet zo (Marcel van H, aspirant cursist).


Hij heeft gelijk (Il a raison), de Franse taal wint het hier, want in het Frans liggen spelling en uitspraak dicht bij elkaar.
In het Engels niet. Een voorbeeld.

Rare = zeldzaam.

In het Engels A rare animal (Uitspraak wijkt sterk af van de spelling).

In het Frans Un animal rare (De uitspraak is zo goed als gelijk aan wat geschreven staat).


Er zijn meer voorbeelden. Waarschijnlijk vindt men het Engels gemakkelijker
omdat je via radio, tv en internet meer met Engels in aanraking komt.
Maar met steun van cd of cassette (en een goede cursus)
gaat de studie van het Frans iedereen gemakkelijk af.


Voor vragen, opmerkingen, etc., ga naar


dirk.postmus@planet.nl


Universelle


Nieuwsbrief no. 2


Anti chasse


De jacht is in Frankrijk nog steeds populaire, er zouden bijna 1½ miljoen officieel genoteerde jagers zijn. Maar de tegenstand neemt toe. Sinds 2002 is er de RAC, le Rassemblement Anti Chasse, die langzaam maar zeker terrein wint. Nous sommes résolument contre la chasse, quelle qu’elle soit. Ze wijzen op de gevaren voor de jagers zelf, 203 ongelukken in 2006, waarvan 29 met dodelijke afloop en 18 incidenten voor de buitenstaanders, waarvan 2 dodelijk. De meeste ongelukken vonden tijdens een weekend plaats. En dan natuurlijk de jacht op de dieren zelf. Er zouden vorig jaar nog 14 miljoen fazanten, 5 miljoen patrijzen en 1 miljoen eenden grootgebracht en losgelaten zijn om dienst te doen als schietschijf voor de jagers. De jacht opent in september, maar begint voor veel dieren al in augustus.


Vous êtes fou


De Nederlandse vakantieganger is al lang blij als hij in Frankrijk een beetje met de taal uit de voeten kan. Redelijk Frans spreken met een accent is dan echt geen schande. Toch willen we hier wijzen op twee fouten die veel Nederlanders maken en die gemakkelijk te corrigeren zijn.

 

1. De v aan het begin van een woord


De v is een stemhebbende, de f een stemloze consonant of medeklinker. Bij de eerste, de v, is er een lichte trilling van de stembanden, bij de tweede, de f, nièt. Wie goed Frans wil spreken moet wel op dit verschil bedacht zijn. Vooral aan het begin van een woord de v laten horen. Veel Nederlanders spreken de Franse v als een f uit, iets wat direct opvalt. De volgende groepen oplezen met een duidelijke v.

Vous êtes invité, vous êtes notre invité.

Vous venez de la poste ?

Vous venez de la ville ?

Foussemagne, un village en pleine expansion.

Les voisins sont partis en vacances.

Cette vieille voiture peut encore servir.

Je vous offre un bouquet de fleurs.

Le perroquet peut imiter la voix humaine.


Let op het verschil in uitspraak bij de volgende groepen:

Een v

La voix

Je vais

Je veux

Ils vont

Vous

Een f

Deux fois

Je fais

Les feux

Ils font

Fou


2. De klinker o


Populaire
nièt uitspreken zoals wij dit doen, met een lange oo, fonetisch une voyelle ouverte, een open klinker. Maak er een korte o van, de o in ons woord och, une voyelle fermée, een gesloten klinker.
Hier volgen wat voorbeelden, in een eenvoudige context geplaatst.

droguiste

mode

modèle

moderne

problème

prophète

Je vais acheter ça chez le droguiste au coin.

Yvette s’habille toujours à la dernière mode.

Le nouveau modèle vient de sortir.

J’aime la peinture moderne.

J’ai un petit problème avec la batterie.

Autrefois le chat noir était un prophète du malheur.


Vocabulaire


We geven nu wat vocabulaire, te beginnen met de a.
Allumer is aansteken. Allumer le poêle, le feu. Ook: allumer la radio, la télé, tot misnoegen van de puristen. Une allumette is een lucifer. Allumer is ook opwekken, aanwakkeren. Allumer le désir de quelqu’un. Une allumeuse is een flirt.

Une amende is een boete, bekeuring. Un papillon is behalve een vlinder ook een bon op de voorruit van uw auto. – C’est un scandale, c’est une honte ! Je gare ma voiture au centre ville, j’entre dans une boutique, j’en sors après 2 minutes et voilà, un papillon sur le pare-brise ! Une amende de 90 euros !

Anglais. Filer à l’anglaise, sortir sans prendre congé, er stilletjes vandoor gaan zonder afscheid te nemen. Pommes de terre cuites à l’anglaise, onder stoom gekookt. Nu we het toch over de keuken hebben: Een snelkookpan, un autocuiseur, ook wel eens: une cocotte minute. Un four à micro-ondes is een magnetron, une marmite norvégienne, een hooikist.

Atterrir is landen. L‘avion vient d‘atterrir, het vliegtuig is zojuist geland. Het antoniem is décoller, opstijgen. Atterrir in : La fusée a atterri sur la Lune, de raket is op de maan geland, gaf aanleiding tot het voorstellen van een nieuw werkwoord, alunir, dus: La fusée a aluni sur la Lune.


Le conjugueur


Maar liefst 14 reacties op le conjugueur uit de vorige nieuwsbrief. Uiterst handig, overzichtelijk, geen grammaireboekje meer nodig, etc. Twee cursisten merkten op dat het opzoeken eenvoudiger kan: 1. Ga naar www.google.fr 2. Tik le conjugueur in en vervolgens het werkwoord.


An animal rare


An animal rare
naast a rare animal, zie vorige nieuwsbrief. Kennis van het Engels kan nuttig zijn bij het raden naar een op het eerste gezicht onbekend woord, want veel Franse en Engelse woorden komen uit dezelfde bron. Een paar voorbeelden:

Engels

animal

appetite

bicycle

cage

compartment

curious

to declare

delicious

familiar

famous

forest

impossible

lake

language

movement

rare

sales

urgent

Frans

animal

appétit

bicyclette

cage

compartiment

curieux

déclarer

délicieux

familier

fameux

forêt

impossible

lac

langue

mouvement

rare

soldes

urgent


David Crystal merkt op in zijn The Cambridge encyclopedia of language dat de betekenis niet altijd dezelfde is in de twee talen. Hij geeft ongeveer 30 voorbeelden van wat hij noemt false friends, faux amis.
We citeren hier 1: to demand is eisen, claimen; in het Frans is demander vragen.


Voor vragen, opmerkingen, etc., ga naar


dirk.postmus@planet.nl

 

 Universelle

 Nieuwsbrief no 3

 

Bonjour, madame !

Straks zullen er weer veel Nederlanders naar la douce France vertrekken en het is goed nu even te wijzen op enige in Frankrijk geldende omgangsvormen die toch wel afwijken van de onze. We geven er 3, waarbij we ook aangeven wat je nièt moet doen.

1.

In het algemeen spreekt men in Frankrijk meer met twee woorden dan bij ons. Zeg bij binnenkomen of uitgaan van een winkel nièt: - Bonjour ! - Au revoir ! maar: - Bonjour, madame ! - Bonjour, monsieur ! - Au revoir, madame ! – Au revoir, monsieur !

Een winkelmeisje of de jonge caissière in de supermarkt kunt u heel goed aanspreken met mademoiselle. Dus: - Bonjour, mademoiselle ! - Au revoir, mademoiselle !

2.

Een vraag altijd inleiden met - Pardon, gevolgd door madame, monsieur. Dus niet met de deur in huis vallen, ne pas y aller par quatre chemins.

Hier volgen 2 dialogen uit Leçon no.1.

 

Dans un supermarché en France.

Un vacancier hollandais et une employée.

-  Pardon, madame, une question.

-  Je vous en prie, monsieur.

-  Je cherche le rayon du fromage.

-  Le rayon du fromage, suivez-moi, monsieur.

   Voilà le rayon du fromage.

-  Merci beaucoup, madame.

 

A la Gare du Nord à Paris.

Une vacancière hollandaise et le chef de gare.

-  Pardon, monsieur, une question, une petite question,

   s’il vous plaît ?

-  Je vous en prie, madame.

-  Le Thalys, il arrive à deux heures ?

-  Ça dépend, madame. Le Thalys d’Amsterdam, n’est-ce pas ?

-  Oui monsieur. Le Thalys d’Amsterdam.

-  Un instant, madame. Le Thalys d’Amsterdam arrive à deux heures dix, quai numéro douze.

-  Deux heures dix, quai numéro douze.

   Merci beaucoup, monsieur.

 

Je vous en prie is een beleefdheidsformule, die ongeveer neerkomt op: Gaat uw gang, zeg het maar.

 

3.

Hebt u iets niet goed begrepen, zeg dan vooral niet - Quoi ?! (Wat ?!). Een paar suggesties:

-  Pardon, monsieur, voulez-vous répéter votre remarque, s‘il vous plaît ?

-  Pardon, madame, voulez-vous parler moins vite, s‘il vous plaît ?

-  Pardon, mademoiselle, je n’ai pas compris votre réponse.

 

Les abeilles se plaisent en ville

Steeds meer bijen voelen zich op hun gemak in de grote steden. In Lille, Besançon, Nantes, Martigues, Angoulême en nu ook in Paris staan de plantsoenen vol bijenkorven, pleins de ruches. Ze zijn daar sinds vorig jaar geïnstalleerd en hun aantal zal alleen maar toenemen. Men heeft namelijk geconstateerd dat de bijen op het platteland, vanwege een overmaat aan pesticides minder honing, moins de miel, produceren. Ze verdragen beter het asfalt in de steden dan de vervuiling van de chemische producten en insecticides op het platteland. En de steden bieden meer variatie, een uitbundige flora, er staat minder wind en er zijn in de zomer bloemen genoeg.

 

We geven nu een aantal zinnen uit een artikel verschenen in Le Parisien.

Pourquoi les abeilles adorent-elles les jardins publics ?

Dans les villes, les abeilles s'y sentent paradoxalement mieux.

Les abeilles supportent très bien le macadam parisien, explique le président de l'Association pour le développement de l'apiculture en Île-de-France.

En ville, il y a une flore diversifiée, des tilleuls, des marronniers, des châtaigniers.

Il y a moins de vent et il y fait plus doux.

Les abeilles résistent mieux à la pollution urbaine qu'à la pollution des produits chimiques et insecticides dans certaines zones agricoles.

Les employés municipaux utilisent généralement peu de pesticides dans les jardins publics.

Non seulement je ne constate pas de mortalité d'abeilles ici à Paris, mais je produis dix fois plus de miel que dans mes ruches à la campagne », souligne un apiculteur.

 

Wie moeite met deze zinnen heeft moet snel een cursus bestellen.

========================================